Uzay Adamı

Uzayadamı, uzay görevlerine katılmak üzere eğitilen kişi. İnsanlı uzay uçuşlarının seyrekliği nedeniyle eğitim gören uzayadamlarının bir kısmı yedek kadroda kalarak uzay görevi alamadı. Buna karşılık, uzay turistleri, gerekli eğitimi aldıkları için uzayadamı olarak adlandırılabilir.

Uzaya insan Gönderenlerin Dillerinde

Uzayadamına İngilizce astronot, Rusça kozmonot (космона́вт ) denir. Bu iki kelime, Yunanca ástron (yıldız) ve kosmos (evren) kelimelerinin nautes (denizci) kelimesiyle birleşmesinden oluşur. Türkçede de ABD'li ve Rus veya Sovyet uzayadamları için yaygın olarak kullanılır. Çince (pinyin) uzayadamına hángtiān yuán denir. Çince terimin taykonot olduğu yönünde Çin dışında yanlış bir kanı vardır. Taykonot terimi, Malezyalı etnik bir Çinli tarafından 1998'de ortaya atılmış ve batı medyasında hızla yayılmıştır. Çince tàikōng (uzay) teriminden türeyen bu kelime Çin'de kullanılmadı. Buna en yakın Çince terim, tàikōng rén, uzaya çıkmış kişi anlamında kullanılmaktadır. Türkçe uzayadamı teriminin karşılığı olarak uzun süre yǔháng yuán (evren gezgini) kullanıldı. Hángtiān yuán, Çin hükümetinin resmi yazışmalarda kullandığı terimdir. Uzaya insan gönderen ülkeler şu ana kadar ABD, Rusya (Sovyetler Birliği), Çin ve Malezya olmakla birlikte, özellikle ilk üç ülkeyle yaptıkları işbirliği sayesinde kendi uzayadamlarını uzaya gönderen uluslarda olmak üzere, diğer dillerde farklı kelimeler vardır. Örneğin, Fransızca spationaute (okunuşu: spasyonot) kelimesi Latince spatium kelimesinden türetilmiştir.

Astronotu, Astronot Yapan Elbiseleri...

Astronotlar uzayda kendileri için tasarlanmış özel elbiseler giyerler. Bu giysiler, hava ve atmosfer basıncı bulunmayan uzayda astronotlara yaşama olanağı verirler. Giysiler, uzay aracının kalkışında, dönüşlerinde ve manevra yaparken yaşanan ivmelerden dolayı oluşan sıkıntılara karşı astronotu korur. Ayrıca uzayda astronotları maruz kalacakları zararlı radyasyondan da korumak amacıyla tasarlanmışlardır. Giysiler temelde küçük, orta ve büyük boy olarak yapılır fakat astronotların uzayda ellerini rahatça kullanabilmeleri için eldivenler kişiye özel olarak üretilir. Ayrıca başlıklar da astronotun çevresini rahat görebilmesini sağlayacak biçimde üretilir. Başlıkların darbelerden kolayca etkilenmemesi de gerekir. Astronot giysileri her görev için farklı tasarlanır. Sözgelimi ağırlıksız ortamda giyilen giysiyle, Ay’da giyilen elbise farklıdır. Dünya’nın altıda biri çekim gücüne sahip Ay’da ağır bir elbise çok sorun çıkarmasa da, eğer bir gün Mars’a insan gönderilirse bu elbise astronotun hareket kabiliyetini kısıtlayacaktır. Bu nedenle Mars’ta astronotların Ay’da giydiklerinden daha hafif elbiseler giymesi gerekir.